Dekornizacja (obcinanie rogów u bydła)

Krowa

      Zabieg dekornizacji polega na usuwaniu zawiązek rogów u cieląt. Wypalenie oraz mechaniczne obcinanie rogów u wielu ras bydła jest zabiegiem koniecznym w celu zapewnienia bezpieczeństwa zwierząt hodowlanych.

      Szczególnym celem dekornizacji jest zapewnienie bezpieczeństwa osobą które na co dzień opiekują się zwierzętami oraz ma zminimalizować okaleczanie się zwierząt wzajemnie.

      Dekornizacja minimalizuje występowanie niepożądanych urazów mechanicznych które występują głównie w oborach wolnostanowiskowych, podczas wypasu kwaterowego lub podczas pobytu zwierząt w okólnikach. O wiele spokojniejsze są te krowy które maja usunięte rogi oraz zaminują dzięki temu mniej miejsca na swoim stanowisku. W stadzie krów, gdzie zwierzęta są pozbawione rogów występuje mniej sytuacji w których dochodzi do ataków na młodsze osobniki. Nie tylko w kwestii bezpieczeństwa rogi mogą być problemem, otóż utrudniają one także pobieranie pokarmu krową z zamontowanych w oborze sprzętów ( Poidła, system automatów do zadawania pasz).

      Dekornizacja ma swoich zwolenników jak i przeciwników.
Niektóre osoby twierdzą że ten zabieg zapewnia krową estetyczny wygląd (rasowe krowy HF powinny być bez rogów) - dekornizacja na dużą skalę wykonywana jest w hodowlach intensywnych. W ekologicznych hodowlach krów zabieg dekornizacji kojarzy się raczej z bezsensownym, zbędnym oraz nieetycznym stosunku do zwierząt.

      Po mimo swojego stanowiska co do zabiegu dekornizacji, każdy hodowca powinien wiedzieć na czym on polega i jak go odpowiednio przeprowadzić aby nie przysporzyć krzywdy krową.

Krowa z cielakiem

      Zabieg dekornizacji u krów można wykonywać w każdym wieku, charakteryzuje się on dwoma metodami

usuwanie zawiązków rogów u młodych cieląt

usuwanie u dorosłych krów rogów, które są w pełni ukształtowane

      Po mimo tego, że zabieg dekornizacji może być wykonywany u młodych i dorosłych krów, powinien być przeprowadzany u zwierząt młodych a tylko w szczególnych przypadkach u zwierząt dorosłych. Zabieg przeprowadzany u młodszych krów jest o wiele prostszy, zwierzęta mają wtedy około 3-8 tygodni. Usunięte rogi u młodych krów nigdy już nie odrosną, krowa do końca swoich dni będzie bezroga. Dekornizacja przeprowadzana kilka dni po urodzeniu, może odbywać się bez znieczulenia.

      W okresie późniejszym, jeśli chcemy przeprowadzić dekornizację u krów dorosłych, musimy pamiętać że podanie znieczulenia jest obowiązkowe.

      Osoby wyspecjalizowane w tego rodzaju zabiegach jak również weterynarze są zadnia że dekornizację najlepiej jest wykonywać między 3 a 4 tygodniem życia cieląt (kiedy to zawiązki są widoczne i wyczuwalne pod palcem) i także ze znieczuleniem. Po zabiegu dekornizacji należy od razu zdezynfekować miejsca przeprowadzonego zabiegu.

Opalarka do rogów

      Dekornizację u młodych cielaków możemy przeprowadzać za pomocą różnych metod, zabieg powinien być wykonany przez lekarza weterynarii lub inną wyspecjalizowaną osobą, która wie jak go wykonać i może podać środek znieczulający:

Metoda chirurgiczna - charakteryzuje się usuwaniem związków rogów za pomocą noża, ta metoda jest najczęściej wykonywana w Polskich hodowlach. Metoda chirurgiczna jest najszybsza i przysparza najmniej bólu zwierzętom, po mimo tego że zarazem jest najbardziej krwawa. W celu przeprowadzenia zabiegu należy przyłożyć nóż do skóry, aby obejmował on ostrą krawędź zawiązek rogu, następnie należy wykonać obrotowy ruch za pomocą którego przecina się skórę. Po przeprowadzonym zabiegu niezwłocznie należy zdezynfekować ranę.

Metoda chemiczna - charakteryzuje się po uprzednim usunięciu włosów, nałożeniem na związek rogowy bardzo silnie żrącej substancji chemicznej oraz dezynfekcji i zabezpieczeniu skóry wokół zawiązka roku przed poparzeniem. Preparatami do przeprowadzenia metody chemicznej są przede wszystkim rożnego rodzaju maści, stężony kwas siarkowy lub azotowy jak również stężony ług sodowy lub potasowy.
Prawidłowo przeprowadzony zabieg nie jest bolesny, ale niesie ze sobą ryzyko występowania wielu powikłań związanych z długo gojącymi się ranami. Jeśli substancja chemiczna rozleje się nam podczas zabiegu lub niechcący polejemy nim krowę możemy przyczynić się do wystąpienia poparzeń wokół zawiązka rogu.

Metoda termiczna - charakteryzuje się wypalaniem zawiązków rogowych narzędziami przypominającymi swoim kształtem nóż lub krążek nagrzewany elektrycznie lub za pomocą gazu. Zabieg przeprowadza się przez unieruchomienie zwierzęcia , należy usunąć z rogów sierść, a na samym końcu należy przyłożyć do zawiązków rozgrzaną końcówkę dekornizatora. Po zabiegu należy usunąć spaloną powierzchnię zawiązka rogowego i ponownie przyłożyć końcówki rozgrzanego urządzenia do obu zawiązków rogów. Na koniec należy ranę zdezynfekować, odkazić aby ułatwić gojenie się rany.



      Dekornizację należy wykonywać bardzo precyzyjnie, jeśli zabieg będzie przeprowadzony źle - rogi odrosną. Zabieg powinien być dobrze zaplanowany i należy się do niego dobrze przygotować aby nie przeoczyć żadnej krowy.

      U dorosłych krów dekornizacja przeprowadzana jest w sytuacjach które to wymagają oraz w takim czasie kiedy nie ma latających owadów - owady mogą składać jaja na ranach powstałych po dekornizacji.
Dekornizacja przeprowadzana u dorosłych zwierząt jest trudna i pracochłonna. Istnieją dwie metody tego zabiegu.

Pierwsza metoda przebiega dwustopniowo i w zasadzie jest szybka. Do jej przeprowadzenia potrzebna jest stalowa linka tnąca do obcinania rogów. Na początku zakłada się opaskę uciskową u nasady rogu dorosłej krowy, a następnie po upływie 24 godzin należy zastosować środek znieczulający, który podaje się między oczodołem a rogiem. Po upływie 10 minut od podania znieczulenia przystępuje się do usuwania rogów za pomocą stalowej linki tnącej. Po zabiegu należy zdezynfekować ranę środkiem który zawiera antybiotyk i założyć opatrunek na czas 24- 48 godzin. Opaskę uciskową należy zostawić na kolejne 8 - 16 godzin. Później można ją ściągnąć.

      Miejsca po przeprowadzonym zabiegu dekornizacji która wykonuje się u młodych krów, w ich dorosłym życiu są prawie niewidoczne. Krowy te wyglądają jakby nigdy nie wyrosły im rogi.


      Miejsca po usuniętych rogach krów dorosłych są zawsze widoczne, po mimo tego ze zabieg został wykonany prawidłowo i z wielką starannością. Take krowy nie mają już tak bardzo estetycznego wyglądu jak te u których dekornizacja została wykonana w młodym wieku.

Krowy bez rogów

Druga metoda usuwania rogów u krów dorosłych polega na zakładaniu na nie gumowych kółek uciskowych, które hamują dopływ krwi a w efekcie końcowym powodują stopniową martwicę tkanki rogowej. Zabieg ten przeprowadzać należy za pomocą specjalistycznych kleszczy. Podczas zabiegu głowa krowy musi być przywiązana do przegrody, bądź można zamknąć zwierzę w poskromie i następnie nałożyć krowie kleszczami ciasną gumkę na róg. Gumka na rogu musi być noszona przez okres od 2 do 3 miesięcy, po upływie tego czasu rogi same powinny odpaść. Metoda ta nie jest stuprocentowa, większości zawodzi. Krowa może zrzucić gumkę albo ona sama spada z jej rogów. Ponadto róg który tak powoli obumiera powoduje swędzenie z bólem.

      Krowy rogate w stadzie gdzie większość zwierząt jest bezroga, zazwyczaj są zapasione a później maja problemy porodowe. Hodowca powinien rozważyć czy zabieg dekornizacji jest niezbędny, po mimo tego że krowa z usuniętymi rogami nie jest już zagrożeniem dla samej siebie, innych krów oraz dla opiekunów.